Wie doet wat: de verschillende professionals in een arbeidsconflict.
Regelmatig krijg ik de vraag waarom ik in mijn professionele leven zoveel verschillende rollen vervul en wat de verschillen zijn.
Het antwoord op de eerste vraag is dat ik dans rondom het arbeidsconflict en de verschillende rollen mij scherp houden. Ik weet wat de positie van de andere professional is en kan mij daartoe verhouden wat ook uiteindelijk een beter onderhandelings- of eindresultaat oplevert.
De tweede vraag zal ik hieronder beantwoorden, want iedereen heeft een eigen rol met eigen bevoegdheden die vaak streng afgebakend zijn. Het is geen limitatieve opsomming, maar het geeft wel een beeld.
De Vertrouwenspersoon:
- Is er alleen voor de klager en dus partijdig;
- De vertrouwenspersoon heeft een luisterend oor voor de klager en kan helpen het verhaal voor de klager helder te krijgen. En het verhaal van de klager wordt zonder oordeel serieus genomen;
- Alles wat de klager aan de vertrouwenspersoon vertelt is vertrouwelijk;
- Het aantal onderwerpen waarvoor de vertrouwenspersoon kan worden ingeschakeld is beperkt: alleen klachten die maken dat een werkplek voor een werknemer sociaal onveilig is. Dit zijn klachten die te maken hebben met persoonlijke bejegening zoals (seksuele) intimidatie, pesten en discriminatie of met de integriteit van de organisatie zoals het aannemen van steekpenningen, diefstal, fraude etc.;
- De vertrouwenspersoon kan voorlichting geven over de eventuele verder te volgen trajecten;
- De vertrouwenspersoon kan met een klager meegaan met gesprekken met derden ter mentale ondersteuning maar voert niet het woord en vertegenwoordigd de klager ook niet;
- Een vertrouwenspersoon wordt aangesteld en betaald door de werkgever maar is dus wel onafhankelijk.
De werkgever, leidinggevenden, HR etc
- De werkgever is verantwoordelijk voor de veiligheid op de werkvloer en zorgt voor beleid omtrent dit onderwerp en voert dit ook uit;
- De werkgever is verantwoordelijk als er sprake is van een arbeidsconflict. Deze zou indien nodig nader onderzoek kunnen doen, gesprekken voeren en eventueel als dit allemaal niet lukt: een mediator inschakelen;
- De werkgever kan ook na een afgegeven signaal van de vertrouwenspersoon een onderzoek (laten) doen naar veiligheid op de werkvloer en eventuele misstanden.
De jurist
- De jurist is er ook voor een cliënt en dus partijdig;
- De jurist werkt vertrouwelijk;
- De jurist wordt ingeschakeld door de cliënt zelf bijvoorbeeld de werknemer en niet door de werkgever voor de werknemer;
- De jurist kan voor ieder onderwerp worden ingeschakeld, ter keuze van de cliënt;
- De jurist kan ook optreden namens de cliënt en ook het woord voeren;
- De cliënt betaalt de jurist alhoewel in regelingen meestal wordt afgesproken dat de werkgever de juridische kosten op zich neemt.
De mediator
- De mediator is er voor beide partijen die deelnemen aan een mediation;
- De mediator wordt in arbeidsconflicten vaak door de werkgever benaderd, maar zowel werkgever als werknemer moeten het eens zijn over de keuze van een bepaalde mediator;
- De mediator is onafhankelijk en onpartijdig;
- Alles wat de mediator ter ore komt is vertrouwelijk;
- Alles wat tijdens de mediation wordt besproken is ook vertrouwelijk en hier tekenen partijen ook voor;
- Het aantal onderwerpen waarover tijdens mediation wordt gesproken is niet gelimiteerd en wordt door partijen zelf geagendeerd;
- Partijen doen onder leiding van de mediator hun verhaal en maken eventuele afspraken zelf onder begeleiding van de mediator;
- De kosten voor mediation in arbeidsgeschillen worden eigenlijk altijd door de werkgever gedragen.
De klachtencommissie
- Veel werkgevers zijn aangesloten bij een klachtencommissie of hebben zelf een interne en/of externe klachtencommissie;
- De leden van de klachtencommissie zijn onafhankelijk en onpartijdig;
- De leden van de klachtencommissie zullen alles wat hen ter orde komt met vertrouwelijkheid behandelen maar aangezien deelnemers niet voor vertrouwelijkheid hoeven te tekenen is de vertrouwelijkheid door de deelnemers niet gegarandeerd;
- Elke klachtencommissie hanteert een klachtenreglement waarin limitatief staat opgesomd waarover geklaagd kan worden;
- Een klachtencommissie zal uitgebreid vragen stellen tijdens een zitting maar doet geen zelfstandig onderzoek naar misstanden in een organisatie;
- Een klachtencommissie doet na afloop een uitspraak en geeft een (niet bindend) advies aan de werkgever;
- De kosten voor een klachtencommissie zijn voor rekening van de werkgever.
Een rechterlijke instantie
- Rechters en leden van arbitragecommissies zijn onafhankelijk, onpartijdig en werken zelf op basis van vertrouwelijkheid;
- Rechters oordelen op basis van het recht. In het wetboek staat voor welk onderwerp je bij welke rechterlijke instantie moet zijn;
- De rechter oordeelt, partijen hebben geen zeggenschap over dit oordeel;
- Een vonnis of beschikking heeft rechtskracht en er dient dus gevolg aan te worden gegeven;
- Partijen hoeven niet voor vertrouwelijkheid te tekenen. Uitspraken kunnen anoniem worden gepubliceerd;
- Rechterlijke instanties zijn overheidsinstanties en worden gefinancierd door de overheid. Wel dient er griffierecht te worden betaald.
